Codependentie
Wat is codependentie
Letterlijk vertaalt betekent codependentie: mede afhankelijkheid. Oorspronkelijk is de definitie van codependentie: het verslaafd zijn aan de verzorging van een dierbare verslaafde. Tegenwoordig wordt de definitie minder strikt gehanteerd.
De codependentie betekenis:
Een aangeleerd afhankelijkheidspatroon waarbij je je overmatig richt op de ander om de problemen van de ander of de relatie te willen wegnemen ten koste van je eigen behoeftes en gevoelens
Meer weten over wat is codependentie? Lees hier meer >>
Wat is codependentie
Deze vraag wordt mij in de praktijk vaak gesteld. De aandacht hoeft echter niet te liggen op de vraag hoe je er van af komt, maar hoe je het kunt omarmen, begrijpen, er mee om leert gaan en hoe je de ongezonde patronen die er bijhoren kunt loslaten. Het proces naar codependentie herstel vindt plaats als je de aandacht op jezelf gaat richten in plaats van op anderen of op je werk. Je mag het pad vinden naar meer zelfliefde, zelfwaardering en zelfvertrouwen zodat je je codependentie patronen kunt doorbreken.
Codependentie doorbreken kan een moeizaam en lastig proces zijn.
Codependentie therapie bij een gespecialiseerde psycholoog codependentie, of bij een codependentie therapeut kan je helpen om los te komen van relatieverslaving of een codependentie relatie. Het helpt om stress en burnout te voorkomen en om gezondere keuzes voor jezelf te maken als je merkt dat het lezen van een codependentie boek of andere zelfhulpboeken niet voldoende ondersteuning biedt.
Codependentie wordt vaak in verband gebracht met andere labels, zoals:
– codependentie en narcisme
– codependentie en depressie
– codependentie en borderline
– codependentie en autisme
Omdat mensen met codependentie vaak moeite hebben met het aangaan van gezonde relaties komen deze termen naar voren. En omdat een ongezonde relatie kan leiden tot o.a. depressiviteit of een burnout. Als je je herkent in codependentie symptomen voel je je waarschijnlijk aangetrokken tot partners die innerlijk bezet of emotioneel onbeschikbaar zijn, in de GGZ vaak aangeduid met narcisme, een narcistische persoonlijkheidsstoornis, borderline persoonlijkheidsstoornis en autisme spectrumstoornis.
Hoe kom je af van codependentie
De training “Doorbreek je codependentie patronen” is samengesteld en ontwikkeld door Irma Noteboom (in samenwerking met Sarah Hofman). Meer dan 17 jaar werkt Irma als psychosociaal therapeut en is zij ervaringsdeskundige in het doorbreken van ongezonde relatiepatronen, zoals codependentie, relatieverslaving, bindingsangst en verlatingsangst.
Online training:
Doorbreek je codependentie patronen
Leer hoe je je vrij kunt voelen en jezelf kunt zijn.
Je leert hoe jij je innerlijke kind kunt helen.
Je leert voelen hoe het is om volwassen en autonoom.
Je eigenwaarde groeit en je voelt je minder afhankelijk.
Wiki: Codependentie
Veelgestelde vragen over codependentie
Wat is codependentie in relaties en hoe ontstaat het?
Codependentie betekent dat je eigenwaarde vooral afhangt van het zorgen voor of pleasen van je partner; vaak ontstaan deze patronen al in je jeugd.
Codependentie test:Hoe herken ik de signalen van codependentie?
Denk aan moeite met grenzen stellen, constante behoefte aan bevestiging en angst om de ander teleur te stellen. Er is een codependentie test om de signalen te herkennen.
Ben ik codependent en emotioneel afhankelijk van mijn partner?
Als jij je keuzes, emoties en welzijn structureel afstemt op de stemming van je partner, is de kans op codependentie groot..
Verschil tussen gezonde liefde en codependentie: hoe zie je het verschil?
Gezonde liefde kent wederkerigheid en autonomie; bij codependentie draait alles om de ander ten koste van jezelf.
Kan codependentie genezen en hoe doorbreek je het patroon?
Ja, met therapie, zelfreflectie en het oefenen van grenzen kun je stap voor stap emotioneel onafhankelijker worden. Ook kun je een online training volgen over het begrijpen en doorbreken van codependentie.
Codependentie en laag zelfbeeld, wat is de link?
Een negatief zelfbeeld maakt je extra gevoelig voor bevestiging buiten jezelf, waardoor codependentie makkelijk ontstaat.
Hoe help je een codependentie partner zonder zelf in het patroon te worden meegezogen?
Stimuleer professionele hulp, blijf duidelijk over je eigen grenzen en houd verantwoordelijkheid waar die hoort.
Tips om gezonde grenzen te leren als je een partner met borderline, autisme, ocd of een andere psychische kwetsbaarheid hebt
Oefen kleine ‘nee’s’, plan me-time in je agenda en check regelmatig bij jezelf wat jij nodig hebt. De korte mini-training: Bij jezelf blijven naast de ander leert precies in welke dynamiek je vast zit en hoe je deze kunt loslaten zónder de ander los te laten.
Wat is het verschil tussen codependentie en relatieverslaving?
Niet iedereen die codependentie bij zichzelf herkent is relatieverslaafd, maar als je relatieverslaafd bent is de kans wel erg groot dat je ook codependent bent. Als je een relatie hebt met iemand die emotioneel onbeschikbaar is, innerlijk bezet is of als er sprake is van verbaal of fysiek geweld, dan zal iemand met een groot gevoel van eigenwaarde al snel geneigd zijn de relatie te verbreken. Ben je codependent, dan ga je onevenredig veel in de relatie investeren.
Download hier het gratis Ebook over relatieverslaving. Hierin lees je ook wat het verschil is tussen relatieverslaving en codependentie.
Is er therapie in de ggz voor codependentie?
In de VS waar het fenomeen codependentie is ontdekt en benoemd, is de term al wat langer en breder bekend. Maar het is nog niet opgenomen in de DSM-IV en de term is daarom onder hulpverleners nog niet algemeen bekend (DSM-IV is het handboek voor de GGZ waar alle diagnoses in staan beschreven).
Vaak voelen mensen zich in therapie niet gehoord als ze in een ongezonde relatie blijven. Er wordt vaak geadviseerd: stop eerst met die ongezonde relatie zodat je daarna in therapie aan je zelf kunt werken. Maar dat is juist het probleem: het lukt niet de ongezonde relatie te verbreken, de cliënt is namelijk verslaafd. Een goed opgeleide en ervaringsdeskundige therapeut in codependentie weet welke dynamiek er schuil gaat onder het relatieprobleem en weet welk proces nodig is om sterk te worden. Pas als de cliënt genoeg zelfvertrouwen, zelfcompassie, zelfliefde en eigenwaarde heeft zal hij of zij de relatie kunnen verbreken.
Over codependentie, narcisme en borderline
Vaak vind je in relatieverslaafde relaties trekken in beide partners van aan de ene kant codependentie, en aan de andere kant narcisme en/of borderline.
De termen narcisme of borderline gebruik ik overigens niet in mijn praktijk. (In mijn praktijk stel ik géén diagnoses). Het zijn DSM-V diagnoses (officieel: narcistische persoonlijkheidsstoornis en emotie-regulatiestoornis) die zorgvuldig mogen worden gebruikt, liefst omdat iemand zich er zelf in herkend.
Overigens worden borderline en narcisme ook in de ggz met regelmaat foutief gediagnosticeerd, vrouwen met narcistische trekken worden het meest met borderline geassocieerd, en mannen met borderline krijgen vaak de diagnose narcistische persoonlijkheidsstoornis.
Borderline: in het patroon van aantrekken en afstoten, zijn bij het afstoten narcistische trekken zichtbaar om de ander op afstand te kunnen zetten.
De Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5) is een gereviseerd classificatiesysteem waarin internationale afspraken zijn gemaakt over welke criteria van toepassing zijn op een bepaalde psychische stoornis op basis van (nieuwe) wetenschappelijke inzichten.
Het stellen van een diagnose gebeurt nog altijd door uitgebreid en nauwkeurig psychiatrisch onderzoek volgens de daarvoor geldende richtlijnen. Idealiter wordt een classificatie pas definitief toegekend nadat diagnostiek heeft plaatsgevonden. Er zijn echter ook situaties waarbij een classificatie nodig is voor een verwijzing naar de generalistische of gespecialiseerde ggz. Verder worden diagnoses vaak (te snel) gesteld zodat het vergoedbaar is vanuit de basisverzekering. Regelmatig ontvangt een diagnose met daarbij de mededeling: til er niet te zwaar aan. Ondertussen kan de impact toch groot zijn.
Met gebruik van een gestandaardiseerd interview is het mogelijk dat daartoe getrainde medewerkers classificeren zonder dat zij een specifieke medisch-psychiatrische opleiding hebben genoten. De NVvP wijst classificatie buiten de context van een verwijzing of behandeling echter af. Ook de DSM-5 stelt dat classificatie alleen geëigend is wanneer dit relevant is voor de behandeling van de patiënt.
(Uit de QenA voor de nederlandse vereniging voor psychiatrie